„Dekalog” dobrego wychowania (8).

„Małe kroki”

 

W kształceniu obowiązuje tzw. zasada małych kroków, a więc stopniowego, ale systematycznego wprowadzania ucznia w podawane zagadnienia. Także w wychowaniu obowiązuje ta zasada. Mądry wychowawca zna możliwości swojego wychowanka. Będzie zatem stawiał mu wymagania, które są dla niego w danym momencie osiągalne. Zasada „małych kroków” to niejako wspinanie się po szczeblach doskonałości, powolne, ale i skuteczne. Muszą o tym pamiętać szczególnie ci, którzy są niecierpliwi w czekaniu na efekty swojej pracy wychowawczej.

 

Istnieje kilka wskazań dotyczących stosowania owej zasady. Poniższy przykład ilustruje pierwszą podpowiedź. Otóż, w jednej z rodzin były ogromne problemy z odpowiednio wczesnym chodzeniem spać przez nastolatka. Rodzice nie mogli sobie poradzić ze ślęczeniem przed komputerem ich 14-letniego syna Bartka. Kiedy wynieśli z jego pokoju komputer, obraził się na nich i nie odzywał się. Podjęli więc mniej drastyczną decyzję. Ustalili kompromis: od poniedziałku do czwartku ich syn krótko siedział przed komputerem. Wieczory piątkowe i sobotnie mógł zagospodarować (w granicach rozsądku) sam Bartek. Zasada „małych kroków” to przede wszystkim kompromis pomiędzy rodzicami a dziećmi. Warto nieraz ustąpić w pewnym zakresie, aby później cieszyć się sukcesem wychowawczym.

 

Stosując omawianą taktykę, należy także kierować się szczegółowymi regułami, biorącymi pod uwagę możliwości wychowanka. Brzmią one następująco:

 

·       W stawianiu wymagań trzeba brać pod uwagę aktualną kondycję psychofizyczną wychowanka.

·       Należy dyskretnie obserwować wychowanka przy stawianiu mu określonych zadań i celów do osiągnięcia.

·       Nie można eskalować wymagań, które mają być formą kary za nieodpowiednie zachowanie.

·       Trzeba szukać bliższych celów do osiągnięcia przez dziecko, jednocześnie pamiętając o celu końcowym.

·       Nie można zapominać o wspieraniu wychowanka w pracy nad sobą, przeciwdziałając jego zniechęceniu.

·       Należy chronić dziecko przed niepotrzebnym przeciążeniem zarówno psychicznym, jak i fizycznym.

·       Trzeba pamiętać o odpoczynku dziecka!

 

Zdrowe zasady postępowania spełniają określone pozytywne funkcje. Można stwierdzić, czy dana reguła spełnia to kryterium, udzielając odpowiedzi na poniższe pytania:

  1. Czy dana zasada wywiera pozytywny wpływ na życie dziecka (a jeśli tak, to jaki)?

 

  1. Czy wprowadzona zasada chroni dziecko przed niebezpieczeństwami lub zagrożeniami?

 

  1. Czy dana zasada wpaja dziecku pozytywne cechy charakteru, takie jak: uczciwość, pracowitość, uprzejmość lub umiejętność dzielenia się z innymi?

 

  1. Czy wprowadzona zasada uczy dziecko dbania o przedmioty?

 

  1. Czy uczy dziecko szacunku i ochrony własności?

 

  1. Czy wpaja dziecku poczucie odpowiedzialności i/lub uczy dobrych manier?